7 วิธีระวังภัยจากสื่อออนไลน์ และ Social Media สำหรับลูกน้อย [Update 2024]

Social media เป็นหนึ่งในสิ่งที่เข้ามามีบทบาทมากในชีวิตประจำวันของมนุษย์ในศตวรรษที่ 21 คงจะเป็นการยากที่จะหลีกเลี่ยงไม่ให้ลูกน้อยได้ใช้สื่อออนไลน์ โดยเฉพาะเมื่อการสื่อสารในปัจจุบันมักทำผ่าน Social platform ต่าง ๆ รวมไปถึงการส่งข้อความ (Chat) หรือการวิดีโอคอล ที่ต่างไปจากการโทรศัพท์ปกติ การใช้สื่อออนไลน์จึงกลายเป็นเรื่องปกติในตอนนี้ และการสอนให้ลูกน้อยระวังภัยจากสื่อออนไลน์และมิจฉาชีพที่แฝงตัวเป็นสิ่งสำคัญในการช่วยให้ลูกใช้สื่อออนไลน์ได้อย่างปลอดภัย รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ และรู้จักระวังตัวจากอันตรายที่อยู่รอบด้าน แล้วมีวิธีอะไรบ้างที่จะสามารถช่วยป้องกันตัวเองจากภัยจากสื่อออนไลน์ที่ว่าได้ บทความนี้มีคำตอบ

สื่อออนไลน์ ภัยใกล้ตัวที่ควรระวัง

เหล่าเด็ก ๆ ที่มักจะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการอยู่บนโลกออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นการเล่น Social media หรือเล่นเกมออนไลน์ก็ตาม ซึ่งอาจมีโอกาสที่จะพบเจอมิจฉาชีพในรูปแบบต่าง ๆ ที่แฝงตัวมากับการทำกิจกรรมผ่านทางสื่อออนไลน์ หรือแม้กระทั่งในรูปแบบของเพื่อนในเกม มิจฉาชีพเหล่านี้มักจะเล็งเด็ก ๆ เป็นหลัก เพราะคิดว่ามีโอกาสหลอกสำเร็จสูง ตัวอย่างรูปแบบของภัยจากสื่อออนไลน์ที่พบได้บ่อยและควรระวัง มีดังนี้

1.การหลอกหลวงผ่านช่องทางออนไลน์

มิจฉาชีพและคนโกงมักจะใช้เทคนิคหลากหลายรูปแบบเพื่อจะหลอกเด็กผ่านช่องทางออนไลน์ เช่น การสร้างโปรไฟล์ปลอม เพื่อแกล้งทำเป็นคนที่เด็ก ๆ รู้จัก หรือสวมตัวตนอื่น เพื่อให้เด็กเชื่อใจ ซึ่งอาจนำไปสู่การหลอกลวงหรือการเอาเปรียบอื่น ๆ ได้

2.การตระเตรียมเพื่อล่วงละเมิดทางเพศ (Grooming)

Grooming คือการที่ผู้ใหญ่พยายามหว่านล้อมและสร้างความเชื่อใจ เพื่อให้เด็กตอบสนองความต้องการทางเพศของตนเองหรือการเอาเปรียบอื่น ๆ ซึ่งการกระทำนี้อาจมาในรูปแบบของออนไลน์ได้ เช่น ห้องแชท เป็นต้น

3. ปัญหาความเป็นส่วนตัว

เด็ก ๆ มักจะยังไม่ค่อยเข้าใจเรื่องความสำคัญของความเป็นส่วนตัวเท่าไรนัก การปกป้องข้อมูลความเป็นส่วนตัวบนพื้นที่ออนไลน์จึงเป็นสิ่งสำคัญ เพราะเด็ก ๆ อาจแบ่งปันข้อมูลสำคัญหรือข้อมูลละเอียดอ่อนบางอย่างกับมิจฉาชีพได้โดยไม่ตั้งใจ และอาจนำไปสู่การถูกเอารัดเอาเปรียบหรือแสวงหาผลประโยชน์จากผู้ไม่หวังดีได้

4.หลอกโอนเงิน

เด็ก ๆ มีความเสี่ยงที่จะถูกหลอกให้โอนเงินให้กับมิจฉาชีพได้ เช่น การแข่งขันออนไลน์ หรือข้อเสนอต่าง ๆ ที่ต้องแลกกับเงิน การหลอกลวงเหล่านี้มีหลายรูปแบบและอาจเป็นเรื่องยากสำหรับเด็ก ๆ ที่จะมองเจตนาของคนเหล่านี้ออก

5. การลอกเลียนแบบพฤติกรรม

บางครั้งเด็ก ๆ อาจถูกหลอกทำอะไรบางอย่างที่มิจฉาชีพต้องการ เช่น มีการหลอกให้ทำสิ่งที่ไม่ถูกต้อง แบ่งปันข้อมูลส่วนตัว ซึ่งวิธีนี้มักเป็นหนึ่งในวิธีที่พบบ่อยเพราะขั้นตอนง่าย ไม่ซับซ้อน

6. การลอกเลียนแบบพฤติกรรม

เนื่องจากสื่อออนไลน์มีเนื้อหาที่หลากหลาย หากเด็ก ๆ เสพสื่อออนไลน์โดยไม่ระวังอาจเกิดพฤติกรรมลอกเลียนแบบ เช่น มีพฤติกรรมก้าวร้าวตามคลิปในข่าวหรือละคร หรือแสดงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมกับวัยและเพศ รับประทานอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ หรือเล่นผาดโผนตามคลิปที่เห็นบน social media เป็นต้น

7 วิธีระวังภัย เมื่อใช้ Social Media และสื่อออนไลน์

ภัยจากสื่อออนไลน์มีหลากหลายรูปแบบนับไม่ถ้วน แต่คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยปกป้องลูกน้อยจากมิจฉาชีพได้ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

1.สอนวิธีการใช้สื่อออนไลน์อย่างปลอดภัย

การสอนลูกเกี่ยวกับความเสี่ยงในการพูดคุยกับคนแปลกหน้าบนโลกออนไลน์นั้นมีความสำคัญ เนื่องจากเป็นสิ่งพื้นฐานที่ลูกควรรู้ เช่นเดียวกันกับการแบ่งปันข้อมูลส่วนตัว

2.กำหนดขอบเขต

ลูกควรมีขอบเขตในการเล่น Social media ที่ชัดเจน มีจำกัด Screen time ของแต่ละวันและจำกัดการเข้าถึงข้อมูลความเป็นส่วนตัวของบัญชีต่าง ๆ บนโลกออนไลน์

3.เป็นพื้นที่ปลอดภัย

คุณพ่อคุณแม่ควรเป็นพื้นที่ปลอดภัยให้ลูกได้เข้ามาปรึกษา พูดคุยได้อย่างตรงไปตรงมา และสนับสนุนให้ลูกบอกคุณพ่อคุณแม่เกี่ยวกับบุคคลน่าสงสัย หรือการกระทำที่ไม่น่าไว้วางใจบนโลกออนไลน์ที่ได้พบเจอ

4.ควบคุมการเล่นสื่อออนไลน์

การใช้โหมด Parental controls จะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ได้จับตาดูและจำกัดการใช้งานสื่อออนไลน์ของลูกได้ ลดความเสี่ยงที่ลูกจะติดสื่อออนไลน์และช่วยเฝ้าระวังความเสี่ยงที่ลูกอาจจะไม่ทันสังเกตได้

5.ยืนยันข้อมูล

คุณพ่อคุณแม่ควรสนับสนุนให้ลูกยืนยันความน่าเชื่อถือของข้อมูลต่าง ๆ เช่น ข้อเสนอต่าง ๆ ผ่านช่องทางออนไลน์ การแข่งขัน การประกวด หรือแม้กระทั่งคำขอเป็นเพื่อน (Friend request) ก่อนกระทำการใด ๆ

6.เป็นตัวอย่างที่ดี

คุณพ่อคุณแม่ควรเป็นแบบอย่างที่ดีในการใช้สื่อออนไลน์ เช่น จำกัดเวลาเล่นโทรศัพท์มือถือ หรือการเน้นย้ำความสำคัญของความปลอดภัยบนโลกออนไลน์กับลูก เป็นต้น

7.สนับสนุนกิจกรรมออฟไลน์

เป็นหนึ่งในทางเลือกที่ช่วยลดโอกาสในการเจอภัยจากสื่อออนไลน์ คือการสนับสนุนให้ลูกได้ทำกิจกรรมหลากหลายประเภทในโลกออฟไลน์ เช่น งานอดิเรก กีฬา หรือแม้กระทั่งเล่นกับเพื่อนในชีวิตจริง

สรุป

ภัยจากสื่อออนไลน์เป็นหนึ่งในสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพราะเป็นสิ่งที่ใกล้ตัว เป็นความเสี่ยงที่สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา คุณพ่อคุณแม่จึงควรสนับสนุนการใช้งานสื่อออนไลน์ของลูกอย่างเหมาะสมและปลอดภัย รวมทั้งยังควรส่งเสริมให้ลูกได้ใช้ชีวิตบนโลกออฟไลน์มากกว่าออนไลน์ โรงเรียนนานาชาติ PBISS เล็งเห็นถึงความสำคัญของสภาพแวดล้อมในการเรียนที่เป็นมิตรและเหมาะสมกับวัย จึงได้ผสานหลักสูตรมาตรฐานระดับโลกอย่าง Cambridge International Standard เข้ากับ STEM+ เพื่อออกแบบรูปแบบการเรียนการสอนที่มีผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง โรงเรียนนานาชาติ PBISS สนับสนุนการเรียนผ่านการเล่น (play-based learning) และการเรียนผ่านประสบการณ์จริง ซึ่งจะทำให้ผู้เรียนได้สัมผัสประสบการณ์ที่หลากหลายและพัฒนาศักยภาพอย่างรอบด้าน พร้อมที่จะโอบรับความไม่แน่นอนในศตวรรษที่ 21 และปรับตัวให้สอดคล้องกับกระแสการเปลี่ยนแปลงได้อย่างราบรื่น